Gratis verzending binnen NL vanaf €50,-

4 misverstanden over boongrootte die zakelijke koffie-inkopers misleiden

20 Nov 2026

4 misverstanden over boongrootte die zakelijke koffie-inkopers misleiden  

Je leest een offerte van een koffieleverancier en ziet termen staan als "screen 17/18", "AA grade" of "large bean selection". Die termen suggereren kwaliteit. Maar klopt dat? En moet je als zakelijke inkoper selectief zijn op boongrootte, of is dat iets wat alleen specialty roasters bezighoudt? 

Wat als grootte helemaal geen garantie is voor smaak, en een leverancier die de nadruk legt op grote bonen dat juist doet omdat hij weinig andere kwaliteitsargumenten heeft? 

Bij Lanka Coffee beheren we de volledige keten in eigen beheer, van onze eigen boeren en cooperatie in de herkomstlanden tot import en roosteren in Nederland. We selecteren, sorteren en roosteren zelf, en we weten precies wat boongrootte wel en niet zegt over de kwaliteit van een partij. Die kennis delen we hier direct. 

Na dit artikel weet je wat screen size is en 

 wanneer het er wel toe doet, welke vier misverstanden zakelijke inkopers op het verkeerde been zetten, en welke kwaliteitsparameters je in de plaats moet gebruiken om een eerlijk oordeel te vormen over een aanbieding. 

Dit behandelen we: 

  • Misverstand 1: Grotere bonen smaken beter 
  • Misverstand 2: AA-grade en screen-labels zijn kwaliteitscertificering 
  • Misverstand 3: Boongrootte negeren als je zelf roostert 
  • Misverstand 4: Leveranciers vertrouwen die alleen grootte noemen 

 

Wat is screen size? Korte context voordat we beginnen 

Screen size is de internationale maatstaf voor de grootte van een koffieboon. Het systeem werkt met genummerde zeven: een boon die door zeef 15 valt maar niet door zeef 16 krijgt de aanduiding screen 15. Hoe hoger het getal, hoe groter de boon. Screen 13 tot 15 zijn klein, 15 tot 17 medium, 18 en hoger zijn grote bonen. 

Sommige herkomstlanden gebruiken eigen aanduidingen op basis van screen size. In Kenya staat AA voor screen 18 en hoger, AB voor screen 15 tot 16. Die lettercodes klinken als kwaliteitslabels. Zoals we hierna uitleggen, is dat maar deels terecht. 

 

Misverstand 1: Grotere bonen smaken beter 

Het is een hardnekkige aanname: meer boon betekent meer smaak. Maar grootte en smaakkwaliteit zijn twee losse variabelen die niet direct met elkaar samenhangen. De smaak van een koffie wordt bepaald door herkomst, teelthoogte, verwerkingsmethode en roostkwaliteit. Boongrootte speelt daarin geen directe rol. 

Een van de meest onderschatte koffeervarieteiten ter wereld is de peaberry, ook wel caracol-boon. Normaal zitten er twee bonen tegenover elkaar in een koffiebes. Soms groeit er maar een boon, die dan de volledige ruimte vult en een ronde, kleinere boon vormt. Die peaberry concentreert alle voedingsstoffen van de bes in een kleiner formaat. Peaberry-koffies, zoals de bekende Tanzania Peaberry of Ceylon Peaberry, hebben een reputatie voor een intenser en ronder smaakprofiel dan hun reguliere tegenhangers van dezelfde herkomst. 

Groter is dus niet automatisch beter. Een kleine boon van uitstekende herkomst en zorgvuldige verwerking overtreft een grote boon van matige kwaliteit elke keer. 

Wat je in plaats daarvan doet 

Beoordeel een partij op herkomst, teelthoogte, verwerkingsmethode, vochtgehalte en cupping score. Dat zijn de parameters die iets zeggen over smaakkwaliteit. Grootte is een aanvullend gegeven, geen primair kwaliteitscriterium. 

 

Misverstand 2: AA-grade en screen-labels zijn kwaliteitscertificering 

In sommige herkomstlanden is screen size zo ingeburgerd geraakt als verkoopargument dat leveranciers het als kwaliteitslabel gebruiken. Kenya AA klinkt indrukwekkend. Maar het zegt alleen dat de bonen screen 18 of groter zijn. Of ze een cupping score van 80 of hoger hebben, traceerbaar zijn tot op boerderijniveau en correct zijn verwerkt en bewaard, vertelt de screen size-aanduiding je niet. 

Een screen-grade is een sorteersysteem, geen kwaliteitscertificering. Een AA-boon kan uitstekend zijn. Maar hij kan ook matige kwaliteit hebben, zolang hij maar groot genoeg is voor de zeef. Leveranciers die Kenya AA als hoofdargument noemen zonder cupping data of herkomstinformatie te leveren, gebruiken een sorteerlabel als kwaliteitsclaim. 

Wat je in plaats daarvan doet 

Vraag bij elke partij die als premium of kwaliteitsboon wordt gepresenteerd altijd om: het oogstjaar, de specifieke regio en bij voorkeur het boerderijniveau, de verwerkingsmethode en een cupping report. Die informatie is controleerbaar. Een screen-grade is dat niet. 

 

Misverstand 3: Boongrootte is altijd irrelevant 

Het tegenovergestelde misverstand is ook een probleem: aannemen dat grootte er nooit toe doet. Dat klopt niet als je zelf roostert. 

Een partij bonen die consistent van grootte is, gedraagt zich bij het roosteren voorspelbaar. Alle bonen nemen gelijktijdig warmte op, bereiken op hetzelfde moment de gewenste roostkern en geven een consistent eindresultaat. In een gemengde partij met grote en kleine bonen door elkaar is dat anders. Kleine bonen roosteren sneller. Als je de roosttijd afstemt op de grotere bonen, zijn de kleinere over-geroosterd en smaken ze bitter. Stem je af op de kleine, dan zijn de grotere onder-geroosterd en smaken ze graanachtig. Die inconsistentie werkt door in de kop. 

Boongrootte is dus relevant als procesparameter, niet als smaakgarantie. Uniformiteit van boongrootte maakt het roosteren beheersbaar. Dat is een legitiem argument om te vragen naar de screen size, maar dan om de reden van roostkwaliteit, niet omdat grotere bonen beter smaken. 

Wat je in plaats daarvan doet 

Als je zelf roostert, vraag dan naar de screen size als indicator voor uniformiteit. Een partij met een strakke screen-aanduiding, zoals screen 17/18, geeft meer controle dan een partij aangeduid als "screen 15 up", wat betekent dat alles vanaf screen 15 door elkaar zit. Als je bij een externe roaster inkoopt, is dit minder relevant, omdat een goede roaster zijn roostprofiel al afstemt op de boongrootte van de partij. 

 

Misverstand 4: Een leverancier die grootte benadrukt, verdient vertrouwen 

Een leverancier die de nadruk legt op de grote bonen in zijn assortiment en weinig zegt over herkomst, verwerkingsmethode, vochtgehalte of cupping scores, geeft daarmee informatie. Niet over de kwaliteit van zijn bonen, maar over hoe hij kwaliteit communiceert. 

Grootte is eenvoudig te meten en eenvoudig te presenteren. Herkomsttraceerbaarheid, cupping data en vochtgehalte vereisen meer inspanning en transparantie. Een leverancier die met de eerste schermts en de tweede niet kan geven, heeft waarschijnlijk minder te bieden op de parameters die er echt toe doen. 

Dat wil niet zeggen dat elke leverancier die screen size vermeldt, tekortschiet op de rest. Maar als screen size het enige of het primaire kwaliteitsargument is, is de vervolgvraag altijd: en verder? 

Wat je in plaats daarvan doet 

Gebruik de aanwezigheid van screen size-informatie als positief signaal van sorteerzorg, maar stel altijd de aanvullende vragen. Van welke regio en hoogte komen de bonen, wat is het oogstjaar, wat is het vochtgehalte en is er een cupping report beschikbaar? Een leverancier die op al die vragen direct en transparant antwoord geeft, heeft meer te bieden dan een screen-label. 

 

Grootte is een hulpmiddel, geen garantie voor smaak 

Je wilde begrijpen wat termen als "screen 17/18" en "AA grade" betekenen, en of je er als inkoper iets mee moet. Nu weet je: screen size is een sorteersysteem dat uniformiteit beschrijft, niet smaakkwaliteit. Groot klinkt goed, maar het zegt niets over herkomst, verwerking of de smaak in de kop. 

De vier misverstanden uit dit artikel zijn allemaal te vermijden door de juiste vragen te stellen: herkomst, oogstjaar, vochtgehalte en cupping score zijn de parameters die er voor smaakkwaliteit echt toe doen. Boongrootte is aanvullende informatie, nuttig voor je eigen roostproces, maar geen vervanging voor die fundamentele data. 

Lanka Coffee beheert de volledige keten in eigen beheer, van onze eigen boeren en cooperatie in de herkomstlanden tot import en roosteren in Nederland. We documenteren alle kwaliteitsparameters per partij en kunnen je voor elke aanbieding vertellen wat er achter de cijfers zit. 

Wil je weten welke kwaliteitsparameters Lanka Coffee hanteert bij de inkoop van haar bonen, of wil je advies over hoe je een specificatieblad van een leverancier kritisch beoordeelt? Neem contact op voor een eerlijk en vrijblijvend gesprek. 

Lees ook 

• De 5 kenmerken van de beste groene koffiebonen 

• Moisture content bij groene koffiebonen: wat is het en waarom let je erop?